Chủ động bảo vệ quyền lợi trẻ em thông qua kiểm sát việc thực hiện chính sách bảo hiểm y tế
Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, VKSND khu vực 10 xác định việc chủ động phát hiện, xác minh và áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em là một trong những nhiệm vụ cần được quan tâm thực hiện.
VKSND khu vực 10 làm việc với gia đình cháu bé chưa được cấp thẻ BHYT
Ngày 07/8/2026, VKSND khu vực 10 ban hành Công văn số 482/CV-VKS về việc đề nghị phối hợp rà soát, cung cấp thông tin phục vụ công tác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương trên địa bàn. Qua triển khai thực hiện, ngày 17/8/2026, VKSND khu vực 10 tiếp nhận thông tin phản ánh về trường hợp cháu MTKN, sinh ngày 23/02/2016, dân tộc Tày, cư trú tại thôn Tam Thuận, xã Tam Giang, tỉnh Đắk Lắk, chưa được cấp thẻ bảo hiểm y tế từ ngày 01/01/2026 đến nay nên tiến hành xác minh, làm việc với gia đình cháu N và cơ quan Bảo hiểm xã hội cơ sở Krông Năng, xác định cơ quan bảo hiểm xã hội chưa nhận được danh sách, hồ sơ đề nghị cấp thẻ bảo hiểm y tế đối với cháu N; gia đình cháu có hoàn cảnh khó khăn và có nhu cầu được bảo đảm đầy đủ các quyền, lợi ích hợp pháp của cháu theo quy định pháp luật. Trên cơ sở kết quả xác minh, VKSND khu vực 10 ban hành Kiến nghị về việc rà soát, lập danh sách và đề nghị cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương tại UBND xã Tam Giang, yêu cầu Chủ tịch UBND xã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn khẩn trương rà soát, xác minh thông tin cư trú, xác định chính xác căn cứ pháp lý để cháu N tham gia bảo hiểm y tế; trường hợp đủ điều kiện thuộc nhóm do ngân sách nhà nước đóng thì hoàn thiện hồ sơ, lập danh sách và chuyển cơ quan bảo hiểm xã hội có thẩm quyền để thực hiện cấp thẻ theo quy định. Đồng thời, yêu cầu UBND xã Tam Giang tổ chức rà soát trên địa bàn đối với trẻ em dưới 16 tuổi, nhất là các trường hợp thuộc diện được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế nhưng chưa được lập danh sách, chưa được cấp thẻ hoặc chưa được cập nhật đầy đủ thông tin tham gia bảo hiểm y tế để kịp thời khắc phục các trường hợp còn thiếu sót.
Cùng thời gian này, VKSND khu vực 10 tiếp nhận thông tin phản ánh về trường hợp cháu ĐTNU, sinh ngày 01/11/2013, dân tộc Kinh, cư trú tại thôn Tân Hợp, xã Dliê Ya, tỉnh Đắk Lắk, chưa được cấp thẻ bảo hiểm y tế từ ngày 01/01/2026. VKSND khu vực 10 đã kịp thời ban hành Kiến nghị về việc rà soát, lập danh sách và đề nghị cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương tại xã Dliê Ya, yêu cầu UBND xã khẩn trương rà soát, xác định chính xác căn cứ pháp lý để cháu tham gia bảo hiểm y tế; trường hợp đủ điều kiện thuộc nhóm do ngân sách nhà nước đóng thì hoàn thiện hồ sơ, lập danh sách và chuyển cơ quan bảo hiểm xã hội để thực hiện cấp thẻ theo quy định. Đồng thời, yêu cầu tổ chức rà soát đối với trẻ em dưới 16 tuổi và các đối tượng khác thuộc diện được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế nhưng chưa được lập danh sách, chưa được cấp thẻ hoặc chưa được cập nhật đầy đủ thông tin.
Bên cạnh việc phát hiện các trường hợp trẻ em chưa được cấp thẻ bảo hiểm y tế, qua công tác kiểm sát việc thực hiện chính sách bảo hiểm y tế đối với học sinh, VKSND khu vực 10 phát hiện trường hợp cháu PTA, học sinh lớp 3B Trường Tiểu học Tam Trung năm học 2025-2026 đã đóng bảo hiểm y tế theo diện học sinh nhưng sau đó được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo đối tượng sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Theo báo cáo của Nhà trường, năm học 2025-2026, có 278/278 học sinh đã được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Riêng trường hợp cháu A, nhà trường đã thu tiền bảo hiểm y tế tương ứng với 12 tháng, từ tháng 01/2026 đến tháng 12/2026. Tuy nhiên, đầu tháng 6/2026, gia đình cháu đến UBND xã Tam Giang để thực hiện thủ tục cấp thẻ bảo hiểm y tế theo đối tượng sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và cháu được cấp thẻ có giá trị sử dụng từ ngày 01/6/2026 đến ngày 31/12/2026.
Ngày 20/8/2026, VKSND khu vực 10 tiến hành xác minh tại Công an xã Tam Giang, xác định cháu A đã được đăng ký thường trú, tạm trú tại thôn Tam Trung, xã Tam Giang từ ngày 12/6/2026. Như vậy, số tiền bảo hiểm y tế đã đóng theo diện học sinh có phần tương ứng với thời gian cháu được cấp thẻ theo đối tượng khác nhưng chưa được hoàn trả. Ngày 20/8/2026, VKSND khu vực 10 ban hành Kiến nghị số 387/KN-VKS yêu cầu Bảo hiểm xã hội cơ sở Krông Năng kiểm tra hồ sơ tham gia bảo hiểm y tế, xác định thời gian tham gia, thời gian thẻ có giá trị sử dụng, mức đóng và số tiền nhà trường đã chuyển; xác định chính xác số tiền bảo hiểm y tế cháu phải đóng, trường hợp có khoản tiền đóng dư thì thực hiện hoàn trả đầy đủ theo quy định. Đồng thời, yêu cầu rà soát các trường hợp học sinh trên địa bàn có tình trạng tương tự nhằm kịp thời xác định và hoàn trả quyền lợi cho học sinh.
Việc thực hiện các kiến nghị của Viện kiểm sát đã đạt được kết quả cụ thể. Cháu MTKN và cháu ĐTNU đã được cơ quan Bảo hiểm xã hội thực hiện cấp thẻ bảo hiểm y tế. Đối với trường hợp cháu PTA, Bảo hiểm xã hội cơ sở Krông Năng đã tiến hành kiểm tra, rà soát hồ sơ xác định cháu A đã tham gia bảo hiểm y tế theo diện học sinh từ tháng 01/2026 đến tháng 12/2026 với số tiền 568.620 đồng. Tuy nhiên, ngày 16/6/2026, cơ quan Bảo hiểm xã hội tiếp nhận hồ sơ của Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tam Giang đề nghị cấp thẻ bảo hiểm y tế theo đối tượng sinh sống tại vùng khó khăn cho cháu từ tháng 6/2026. Do cháu được cấp thẻ với quyền lợi cao hơn, Bảo hiểm xã hội cơ sở Krông Năng đã thực hiện hoàn trả 07 tháng tham gia bảo hiểm y tế học sinh, tương đương số tiền 331.695 đồng, theo Quyết định số 975/QĐ-BHXH ngày 04/9/2026.
Kết quả giải quyết 03 vụ việc cho thấy vai trò của VKSND khu vực 10 trong việc chủ động phát hiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em; đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Viện kiểm sát với chính quyền địa phương, cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ quan, đơn vị có liên quan trong việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15.
