Từ một lá đơn nhỏ đến giá trị lớn của Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc Hội
Không phải một vụ án phức tạp, cũng không phải một tranh chấp điển hình, câu chuyện bắt đầu từ một lá đơn rất đỗi giản dị của một người mẹ nhưng lại gợi mở rõ nét về Nghị quyết số 205/2025/QH15 đang từng bước đi vào cuộc sống.
Một lá đơn và nỗi trăn trở rất đời
Ngày 11/3/2026, VKSND khu vực 13, tỉnh Đắk Lắk tiếp nhận đơn của bà Đoàn Thị Mỹ H, trú tại xã Hòa Mỹ, với một mong muốn tưởng chừng rất bình thường: Xin được hỗ trợ làm Căn cước công dân tại nhà cho con gái là cháu VĐHM (sinh năm 2016).
Nhưng phía sau “mong muốn bình thường” ấy lại là một hoàn cảnh không bình thường.
Cháu M là trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng, không thể đi lại. Việc đến cơ quan chức năng để thực hiện thủ tục hành chính gần như không thể thực hiện. Trước đó, gia đình đã nhiều lần đề nghị nhưng chưa được giải quyết.
Không có Căn cước công dân, những khó khăn nối tiếp phát sinh: từ việc khám, chữa bệnh đến tiếp cận các chính sách hỗ trợ. Một quyền nhân thân cơ bản với nhiều người là điều hiển nhiên lại trở thành rào cản đối với một đứa trẻ yếu thế như cháu M.
Viện kiểm sát không đứng ngoài những điều “rất nhỏ”
Điểm đáng chú ý không nằm ở tính chất vụ việc, mà ở cách tiếp cận.
Thay vì coi đây là một yêu cầu hành chính đơn lẻ, VKSND khu vực 13 đã nhìn nhận vụ việc dưới góc độ bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương đúng tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc Hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công.
Ngay sau khi tiếp nhận đơn, đồng chí Lê Thị Bích Trâm, Viện trưởng và tập thể lãnh đạo VKSND khu vực 13 đã nhanh chóng chỉ đạo Kiểm sát viên xác minh hoàn cảnh cụ thể của cháu M; làm việc với các cơ quan liên quan để làm rõ khó khăn, vướng mắc và ban hành kiến nghị Công an xã Hòa Mỹ hỗ trợ thực hiện thủ tục cấp Căn cước công dân cho cháu M tại nơi cư trú.
Khi một kiến nghị tạo ra thay đổi
Từ kiến nghị của Viện kiểm sát, Công an xã Hòa Mỹ đã chủ động phối hợp, tổ chức thu nhận thông tin và hoàn tất thủ tục cấp Căn cước cho cháu M ngay tại nhà. Không rườm rà, không kéo dài, việc giải quyết được thực hiện với tinh thần trách nhiệm và sự linh hoạt cần thiết.
Điều đạt được không chỉ là một tấm Căn cước công dân, mà là sự tháo gỡ một rào cản đã tồn tại suốt thời gian dài đối với gia đình cháu M.
Giá trị của Nghị quyết không nằm trên giấy và từ một trường hợp đến sự lan tỏa
Từ một vụ việc cụ thể, có thể thấy rõ hơn ý nghĩa của Nghị quyết số 205/2025/QH15: Mở rộng vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ quyền dân sự, nhất là với nhóm yếu thế; phát huy hiệu quả hoạt động kiến nghị trong tháo gỡ vướng mắc thực tiễn; bảo đảm quyền công dân ngay từ cơ sở, không chờ phát sinh tranh chấp. Quan trọng hơn, đó là sự thay đổi trong tư duy: pháp luật không chỉ để xử lý vi phạm, mà còn để bảo vệ con người vào đúng thời điểm họ cần nhất.
Sau vụ việc này, VKSND khu vực 13 đang tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương rà soát các trường hợp tương tự - những trẻ em khuyết tật, những người gặp khó khăn trong tiếp cận thủ tục hành chính để kịp thời hỗ trợ.
Câu chuyện của cháu VĐHM là không lớn, nhưng đủ để khẳng định một điều: Khi VKS vào cuộc, khi cơ quan thực thi chủ động và trách nhiệm, thì quyền công dân dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất vẫn có thể được bảo đảm. Và cũng từ những điều rất nhỏ ấy cho thấy, Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc Hội đang dần đi vào cuộc sống.
